Centralne Muzeum Jeńców Wojennych uczciło 3 i 4 grudnia 2025 roku swój jubileusz 60-lecia dwudniowym wydarzeniem, łącząc oficjalną uroczystość w Opolu z konferencją naukową w Łambinowicach. Spotkania zgromadziły przedstawicieli polskich i zagranicznych instytucji muzealnych, badaczy, a także rodziny byłych jeńców wojennych. Uroczystość 3 grudnia w Filharmonii Opolskiej rozpoczęły wystąpienia okolicznościowe oraz wręczenie odznaczeń. Centralnym punktem […]

W niedzielę, 23 listopada 2025 roku, w Europejskim Centrum Pamięć Edukacja Kultura w Koźlicach/Zgorzelcu odbył się wyjątkowy koncert pt. „Pożegnanie Jesieni”. Na scenie wystąpił znany i ceniony zespół KROKE, przedstawiając publiczności swój program koncertowy The Best of KROKE, Artyści zaprezentowali niezwykle emocjonalny repertuar, łączący muzykę klezmerską, folk i improwizację w charakterystycznym dla KROKE brzmieniu, pełnym […]

Praca w dwóch projektach „Przestrzeń pamięci” i „Zachować dla przyszłych pokoleń. Europejski Park Pamięci” finansowanych ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego to bardzo ciekawe i poważne wyzwanie dla Fundacji Pamięć Edukacja Kultura. Działania projektowe mają bowiem charakter wielopoziomowy, uzupełniający się wzajemnie i są wykonywane w tym […]

Szanowni Państwo, Drodzy Przyjaciele Miejsca Pamięci Stalag VIII A, 23 listopada w Europejskim Centrum Pamięć Edukacja Kultura o godz. 17.00 odbędzie się koncert, podczas którego wystąpi znany i ceniony w świecie  zespół KROKE. Koncert został zorganizowany przez Fundację w ramach jubileuszu 10-lecia pracy Centrum przy życzliwym wsparciu Ośrodka Kultury i Sztuki w Wrocławiu oraz Gminy […]

Marsz Niepodległości jest dla Polaków co roku bardzo ważnym wydarzeniem. Polacy traktują święto 11 listopada bardzo poważnie i rozumieją jego symbolikę. W małych i dużych miastach, w domach kultury, tu i ówdzie na rynku, w szkołach odbywają się okolicznościowe uroczystości i narodowe śpiewania. W kościołach celebrowane są msze za ojczyznę. Pociągi do Warszawy niemiłosiernie przepełnione, […]

Noc z 8 na 9 listopada 1938 r. nazywamy nocą pogromów albo nocą kryształową. Tej nocy w Niemczech bojówki NDSAP rozpoczęły pogromy obywateli niemieckich pochodzenia żydowskiego. Napadano na domy i mieszkania żydowskie, plądrowano sklepy, wybijano szyby wystawowe i okna w mieszkaniach, podpalano synagogi. Pretekstem do tych działań był zamach w Paryżu, którego w akcie zemsty […]

TRILAND – MOC JUTRA wspólna przyszłość pogranicza polsko-saksońskiego To była jedna z najciekawszych konferencji ostatnich miesięcy na pograniczu. Nie przypominała typowego wydarzenia eksperckiego – była otwarta na mieszkańców, którzy mogli realnie włączyć się w rozmowę o przyszłości regionu. A ten stoi dziś w obliczu ogromnej zmiany – transformacji związanej z odchodzeniem od węgla i nowym […]

W całej Polsce rozświetlają się cmentarze płomykami zapalonych zniczy. Chryzantemy w różnych kolorach przyozdabiają groby tych, co odeszli. Spotykamy się na cmentarzach – rodziny, przyjaciele, przypadkowi znajomi. Wspominamy, kto umarł dawno, a kto w ostatnim roku. Cmentarze są nieodłącznym elementem naszego krajobrazu. Przypominają nam o tym, że śmierć jest kolejnym etapem życia każdego z nas. […]

25 października 2025 r. grupa nauczycieli i słuchaczy Uniwersytetu III Wieku odbyła ciekawy, historyczny spacer w przeszłość poświęcony pamięci o Żydach, mieszkańcach przedwojennego Görlitz. We wschodnim Görlitz, czyli dzisiejszym Zgorzelcu, przy ul. Kościuszki 10 mieszkała rodzina Goldbergow. O tej rodzinie, jej losach po ucieczce z Görlitz w 1939 r. do Holandii, a następnie via Anglia […]

Szanowni Państwo, mamy przyjemność zaprosić Państwa na konferencję „TRILAND – MOC JUTRA”, organizowaną w ramach projektu „TRILAND – Transgraniczne Centrum Transformacji”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Interreg Polska–Saksonia 2021–2027. Projekt ma na celu wspieranie transformacji regionu pogranicza polsko-saksońskiego poprzez współpracę, wymianę doświadczeń i wspólne działania na rzecz zrównoważonego rozwoju. Wydarzenie odbędzie się: […]

W Muzeum Historii Polski rozpoczęła się II edycja konferencji „Miejsca Pamięci – potrzeby, wyzwania, perspektywy”. Celem wydarzenia jest wymiana wiedzy i dyskusja na temat dobrych praktyk w zakresie funkcjonowania i rozwijania miejsc pamięci narodowej. Miło nam poinformować że Pani Prezes Kinga Hartmann-Wóycicka ma zaszczyt reprezentować Miejsce Pamięci Stalag VIII A na konferencji ,,Miejsca Pamięci-potrzeby, wyzwania, […]

9 października 2025 r. odbyły się dwa warsztaty w ramach projektu TriLand – Transgraniczne Centrum Transformacji, realizowanego w ramach programu Interreg Polska – Saksonia 2021-2027. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać dwóch bloków tematycznych: Społeczności energetyczne – prowadzący Piotr Gruszczyński omówił ideę i znaczenie społeczności energetycznych w kontekście lokalnej transformacji energetycznej. Uczestnicy poznali przykłady dobrych praktyk i […]

Cieszy nas niezmiernie, że możemy wszystkich zainteresowanych pracami nad zachowaniem istniejącej substancji archeologicznej byłego obozu Stalag VIII A poinformować, że działania zaplanowane w projekcie „Zachować dla przyszłych pokoleń. Europejski Park Pamięci” są sukcesywnie realizowane. Projekt ten, opracowany przez Fundację Pamięć Edukacja Kultura, uzyskał finansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Funduszu Promocji […]

Na kolejnych warsztatach z tematu transformacji energetycznej regionu Multiplikatorów szkolił trener Piotr Gruszczyński przy wsparciu Joanny Tokarczuk oraz dr Marka Jaskólskiego. Wprowadzenie do tematu transformacji, poznanie podstawowych definicji, obalanie mitów, informacja o czynnikach sprzyjających transformacji energetycznej w UE oraz trendy w kolejnych latach. To tylko kilka przykładowych tematów, z którymi zostali zapoznani uczestnicy. W warsztatach […]

w dniu 10 września 2025 r. w siedzibie Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura, partnera projektu „TriLand – Transgraniczne Centrum Transformacji” odbyły się pierwsze warsztaty dla Multiplikatorów. Podczas spotkania organizatorzy mieli okazję poznać grupę uczestników, którym przedstawiono cele i założenia projektu TriLand oraz tematykę kolejnych warsztatów. Omówiono wyzwania oraz perspektywy związane z transformacją energetyczną w regionie, a […]

17 września 1939 r., do walczącej od dwóch tygodni z niemieckim najeźdźcą Polski, wkroczyła od wschodu Armia Czerwona, zajmując polskie miasta i wsie, biorąc do niewoli zdezorientowane oddziały Wojska Polskiego. W ten sposób Stalin realizował pakt sowiecko-niemiecki, który w sierpniu 1939 r. podpisali ministrowie spraw zagranicznych obydwu krajów – Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop. […]

Wrzesień 1939 roku to tragiczny czas. Dla Polski, ludności cywilnej i dla wojskowych. Szeregowców i oficerów, którzy od pierwszych dni wojny, po przegranych bitwach, tysiącami dostają się do niewoli. Wprawdzie powinny ich chronić artykuły konwencji genewskiej, ale Polacy są w ujęciu władz nazistowskich jeńcami drugiej kategorii. Trochę łatwiejszą sytuację mają oficerowie. Konwencja nie chroni ich […]

St. strzelec Józef Pluciński, jeniec Stalagu VIII A nr 3769/VIII A. Wojna i żołnierz. Obowiązek i poświęcenie, chęć służenia ojczyźnie. Patriotyzm udowodniony działaniem, wierność zasadom –przedstawiamy Państwu sylwetkę st. strzelca Józefa Plucińskiego, którego losy w czasie II wojny światowej zaprowadziły do Stalagu VIII A Görlitz. Józef Pluciński urodził się 17 marca 1900 r. w Pruchnowie […]

W dniach 4 i 5 września obradowało w Sztutowie XVI Forum Pamięci, w którym udział wzięli przedstawiciele polskich muzeów martyrologicznych, a program obrad przygotowany został przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz Muzeum Stutthof pod kierunkiem ich dyrektorów – Piotra Cywińskiego i Piotra Tarnowskiego. Fundacja Pamięć Edukacja Kultura, prowadząca Miejsce Pamięci Stalag VIII A w Zgorzelcu, została […]

15 sierpnia – Święto Wojska Polskiego 15 sierpnia to jeden z dni decydującej bitwy podczas wojny polsko-bolszewickiej, która rozegrała się od 13 do 25 sierpnia 1920 roku w okolicach Warszawy. Bitwa Warszawska, zwana też „cudem nad Wisłą”, była kulminacją walk polskich żołnierzy, którzy zatrzymali pochód rewolucji w głąb naszego kontynentu. Ta bitwa zmieniła przebieg wojny, […]

Zwiedzanie Miejsca Pamięci Stalag VIII A umożliwia turyście indywidualnemu lub grupom biorącym udział w warsztatach zapoznanie się z wieloma obiektami przekazującymi informacje o byłym obozie. Należą do nich m.in. wystawy stałe należące do Fundacji lub wypożyczone z Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach, które znajdują się wewnątrz budynku Europejskiego Centrum Pamięć Edukacja Kultura, jak również […]

Zabytkowa makieta obozowa z lat 70. uzyskała nowe, nowoczesne możliwości prezentacji byłego obozu. Zgodnie z założonym terminem z końcem lipca br. zakończyły się prace nad nową aranżacją wystawy stałej poświęconej Stalagowi VIII A. Radykalnej zmianie uległ sposób prezentacji makiety obozu. Wykonane w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku niezwykłe dzieło nauczyciela historii zgorzeleckiego „Górnika” Romana Zgłobickiego i […]

Wtorek, 1 sierpnia 1944, godzina 17.00 – to „Godzina W”, sygnał do powstania, na który od dawna czekali żołnierze Armii Krajowej. „W” odnosi się do Warszawy, walki i wolności. Powstanie było częścią akcji „Burza”, planowanej, by wyzwolić stolicę spod okupacji niemieckiej jeszcze przed nadejściem Armii Czerwonej. Trudno tu szczegółowo opisać sytuację wojskową i kontrowersje wokół […]

W dniu 23 lipca 2025 roku w siedzibie Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura w Zgorzelcu odbyło się robocze spotkanie zespołu Triland. Głównym celem było podsumowanie ostatnich działań projektowych, takich jak rozpoczęcie kampanii promocyjnej w mediach społecznościowych nabór uczestników warsztatów dla Multiplikatorów i postęp rzeczowy realizacji projektu. Gościem specjalnym wydarzenia był dyrektor Instytutu Rozwoju Regionalnego, dr Maciej […]

Fundacja Pamięć Edukacja Kultura systematycznie, krok po kroku, realizuje na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag VIII A koncepcję utworzenia miejsca o charakterze turystyczno-edukacyjnym, atrakcyjnego dla zwiedzających i przede wszystkim służącego edukacji historyczno-obywatelskiej młodego pokolenia. Koncepcja Parku Pamięci została przez Zarząd Fundacji opracowana w 2017 r. Zakłada ona wielopłaszczyznowe działania na rzecz upamiętniania tego miejsca zarówno […]

Organizacja przestrzeni byłego obozu jenieckiego Stalag VIII A jest poważnym i niełatwym zadaniem. Jak pokazać przestrzeń i ślady życia obozowego w miejscu, w którym ręka człowieka i przyroda wyparły świadectwa obecności dziesiątek tysięcy ludzi. Brzozy porastają fundamenty baraków, poszczególne elementy obozowej struktury rozproszone zalegają teren. Stworzenie Ścieżki Pamięci i ekspozycja 24 wielojęzycznych tablic informacyjnych stworzyły […]

Z przyjemnością informujemy wszystkich zainteresowanych, że wdrażanie projektu „Przestrzeń pamięci” opracowanego przez Fundację Pamięć Edukacja Kultura, który uzyskał finansowanie w programie Miejsca pamięci i trwałe upamiętnienia w kraju – infrastruktura 2025 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ruszyło pełną parą. Zakupiono meble do wyposażenia „pracowni”, czyli pokoju do pracy indywidualnej. Meble zostały przez pracownika Fundacji złożone […]

30 maja Europejskie Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura miało przyjemność gościć siódmoklasistów ze Szkoły Podstawowej im. Sybiraków w Jerzmankach. Uczniowie, pod opieką nauczycieli i pracownika Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura, z zainteresowaniem poznawali historię byłego niemieckiego obozu jenieckiego Stalag VIII A z czasów II wojny światowej. Lekcja muzealna przybliżyła uczniom życie codzienne jeńców za drutami obozu, a […]

Dzisiaj, na terenie Miejsca Pamięci, byłego obozu jenieckiego Stalag VIII A, odbyły się uroczystości poświęcone 80. rocznicy wyzwolenia tego obozu . 80 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz, który do końca wojny znajdował się w Görlitz-Ost. Dawne Görlitz-Ost, to od maja 1945 r. polski Zgorzelec. „Tutaj, gdzie dzisiaj rosną drzewa, a pozostałości terenu pokrywa bujna […]

Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura pragnie poinformować, że w ramach programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Miejsca pamięci i trwałe upamiętnienia w kraju – infrastruktura 2025” oraz „Miejsca pamięci i trwałe upamiętnienia w kraju – prace remontowe, badawcze, edukacyjne 2025” uzyskała dofinansowanie na realizację dwóch zadań. W projekcie „Przestrzeń pamięci” planowane jest przeprowadzenie prac w kilku […]

Rok 2025 jest niewątpliwie szczególnym rokiem dla Zgorzelca. Rok rocznic i jubileuszy. Tak jak dla wielu krajów i miast na świecie, również dla nas, ważnym odniesieniem są wydarzenia w roku 1945. Przede wszystkim 8 maja 1945 r. oznacza zakończenie działań militarnych w Europie, które toczyły się niemal do ostatniego dnia. Dla osób cywilnych, więźniów obozów […]

W sobotę, 10 maja, Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura  będzie gospodarzem dwóch szczególnych wydarzeń. O godzinie 13.50 na parkingu Centrum zatrzyma się Rajd Pojazdów Historycznych „Łużyce 1945”. Jego uczestnicy złożą hołd jeńcom obozu Stalag VIII A Görlitz. Będzie to wyjątkowa okazja, by zobaczyć zabytkowe pojazdy wojskowe, pieczołowicie odnowione przez pasjonatów historii i motoryzacji Rajd upamiętnia bohaterskie […]

19 kwietnia 1943 roku, w zamkniętej i stopniowo już likwidowanej żydowskiej dzielnicy Warszawy, wybuchło powstanie. Zdeterminowani bojownicy żydowscy ruszyli do walki z Niemcami, wiedząc doskonale, że szansy na zwycięstwo nie mają. Tą decyzją dali sobie szansę godnej śmierci w walce z tymi, którzy chcieli ich naród unicestwić. Taki był wybór tych, którzy to powstanie przygotowali. […]

W piątek, 11 kwietnia br., Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura miała przyjemność gościć czterech członków rodziny byłego belgijskiego jeńca Stalagu VIII A Görlitz, Josefa Strickxa. Do Zgorzelca przyjechał syn Josefa, Jan Strickx, który mieszka w Aalst w Belgii. Towarzyszyli mu dwaj synowie i 16-letni wnuk. Pan Jan Strickx przywiózł ze sobą wiele zeskanowanych dokumentów i fotografii […]

Komu przeszkadzała, kogo drażniła pamiątkowa tablica  poświęcona żołnierzom Armii Krajowej, która stała na skwerze obok Europejskiego Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura? Na owym skwerze stoi 15 tablic (w tym ta zniszczona), które upamiętniają polskich żołnierzy – jeńców Stalagu VIII A Görlitz. Tablice zawierają informacje ogólne poświęcone polskim jeńcom tego obozu, niektóre z nich opisują  wybranych żołnierzy, […]

Takie było główne motto spotkania, które odbyło się w Europejskim Centrum Stalag VIII A w ubiegły piątek. Byliśmy, naszym zdaniem, dobrze przygotowani. Dwaj eksperci od spraw polsko-ukraińskich i roli Ukrainy w ostatnim czasie w świecie, dr Kazimierz Wóycicki i dr Eugeniusz Bilonożko, przyjechali do Zgorzelca z daleka. Materiały informacyjne na temat możliwości pomocy dla żołnierzy […]

W lutym otwarto w Miejskim Domu Kultury wystawę „Zgorzelec ma 80 lat”, opracowaną przez Miejską Bibliotekę Publiczną, a w marcu dostaliśmy do rąk książkę Piotra Pietryka „Miasto wygnańców. Zgorzelec 1945–1950”. Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura była z tą publikacją związana pod wieloma względami. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że rękopis trafił do rąk prezes Fundacji, po […]

Szanowni Państwo, nie ma dnia, żeby nie dochodziły do nas nowe informacje o wojnie w Ukrainie. Czy to frontowe, czy też o rozmowach dotyczących zawieszenia broni. Moskwa- Kijów- Waszyngton- Bruksela-Paryż informują o kolejnych wnioskach, decyzjach, postulatach. W ostatnich dniach ukraińskie drony doleciały do Moskwy, a w Odessie spadły rosyjskie pociski itd. Ta skomplikowana sytuacja, zagrażająca […]

„Miasto wygnańców. Zgorzelec 1945–1950”, to tytuł książki autorstwa Piotra Pietryka, poświęconej temu młodemu miastu. Tak, ta była część niemieckiego Görlitz-Ost, która od 1945 r. znalazła się na polskim terytorium, jest młodym polskim miastem. 80 lat to bowiem krótka, jeśli odetniemy ją od jej niemieckiej przeszłości, historia. Tytuł może w pierwszej chwili dziwić. Dlaczego wygnańcy? Kto […]

W Europejskim Centrum Pamięć Edukacja Kultura, znajdującym się na terenie byłego Stalagu VIII A, od kilku dni gościmy wystawę „Lamsdorf/Łambinowice. Archeologia miejsca pamięci”. Wystawa, opracowana przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Opolu /Łambinowicach, przyjechała do nas z Uniwersytetu im. M. Kopernika w Toruniu. W chwili obecnej w Centrum trwają intensywne prace nad stworzeniem ciekawego zaplecza […]

Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura oraz Miejska Biblioteka Publiczna w Zgorzelcu zapraszają na spotkanie z Piotrem Pietrykiem, autorem książki „Miasto wygnańców. Zgorzelec 1945–1950”, które odbędzie się 18 marca 2025 r. o godz. 17:00 w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura na terenie Miejsca Pamięci Stalag VIII A. Spotkanie poprowadzi dr Kazimierz Wóycicki – historyk, publicysta, przyjaciel Zgorzelca. Piotr […]

Zbliżamy się do ważnej rocznicy – 80-lecia istnienia miasta Zgorzelec. Właśnie 80 lat temu, już w maju 1945 r. przyjechali tutaj pierwsi polscy urzędnicy w celu organizacji we wschodniej części Görlitz polskiego miasta. W nieodległej Trzebnicy miał siedzibę Urząd Pełnomocnika Rządu na Okręg Administracyjny Dolnego Śląska. Do Görlitz-Ost przyjechał m.in. pełnomocnik na obwód Zgorzelice (pierwsza […]

Tak pisaliśmy 13 stycznia, kiedy dotknęła na poważna awaria prądu. Ale w poniedziałek, 3 lutego, pożegnaliśmy się z pechową styczniową trzynastką i dzięki wielkiej pomocy wspaniałych ludzi udało się włączyć prąd w Europejskim Centrum na terenie byłego stalagu. Jak Państwo możecie sobie wyobrazić, czujemy się jak po katastrofie. Usuwamy teraz krok po kroku uszkodzenia, sprawdzamy, […]

Słowa te wypowiedział Marian Turski, były więzień Auschwitz, podczas uroczystości wyzwolenia obozu w roku 2020. Auschwitz i inne niemieckie zbrodnie w czasie II wojny światowej były starannie planowane, wcielane w życie krok po kroku. Nikt nie może powiedzieć również, że Adolf Hitler, NDSAP, SS, SA itd. spadły z nieba. Nie, Adolf Hitler doszedł do władzy […]

Rozpoczął się rok 2025. Jest on dla wszystkich Polaków i innych narodów, które poniosły straty w czasie II wojny światowej wywołanej przez III Rzeszę, rokiem szczególnej rocznicy. 80 lat temu III Rzesza podpisała bezwarunkową kapitulację i ustały działania wojenne w Europie. Dla milionów ludzi nastał pokój i powrót do normalnego życia. W wyniku II wojny […]

Ścieżka Pamięci na terenie bylego obozu jenieckiego Stalag VIII A Görlitz (obecnie teren znajduje się w Zgorzelcu) została wzbogacona o pięć kolejnych tablic. Poświęcone są one Żydom, polskim żołnierzom kampanii 1939 roku, jeńcom narodowości ukraińskiej –  żołnierzom Armii Czerwonej – jeńcom jugosłowiańskim, jak również indywidualnym losom dwóch jeńców – Słowaka Rudolfa Lackovicia i polskiego Żyda […]

Szanowni Państwo, serdecznie zapraszamy do obejrzenia reportażu z uroczystości podsumowującej realizację zadania pn.: „Na straży pamięci. Stalag VIII A”,dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Na terenie byłego obozu, Stalag VIII A Görlitz, tuż obok pomnika postawionego w 1976 roku  z inicjatywy i składek weteranów francuskich i belgijskich umieszczono drugą część wystawy poświęconej polskim jeńcom wojennym, żołnierzom kampanii obronnej 1939 r. W zbliżającym się ku końcowi roku 2024 udało się zebrać sporo nowych informacji m.in. o Polakach, którzy przetrzymywani byli […]

Pamięci Nocy Kryształowej Na Śląsku i w innych dzielnicach w Polsce przyjęto Żydów, którzy opuszczali Europę południowo-zachodnią, uciekając przed prześladowaniami na przełomie XII/XIII wieku. Głównym powodem tych wędrówek były pogromy, które wybuchały cyklicznie i powiązane były w owym czasie m.in. z chrześcijańskimi wyprawami krzyżowymi. We Wrocławiu zachowała się stela nagrobna Dawida, syna Sar Szaloma, z […]

Listopadowe pejzaże Listopad to smutny miesiąc. Rozstajemy się w nim z przyjazną jesienią, zaczynają nas owiewać ostre wiatry, często pada deszcz, Dzień jest krótki. Wszystko to przygotowuje nas do zimy. 1 listopada to w Polsce szczególny dzień. Jest to dzień Wszystkich Świętych, a 2 listopada to Święto Zmarłych zwane też Zaduszkami. Ta druga nazwa wprowadza […]

Pielęgnowanie pamięci o jeńcach: dobre praktyki, współpraca, wyzwania Kongres organizowany przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, Centrum Badań nad Ekonomiką Miejsc Pamięci USWPS oraz sieć „Liga Pamięci Jenieckiej” stawia sobie za cel zacieśnienie współpracy pomiędzy opiekunami miejsc pamięci jenieckiej i zewnętrznymi interesariuszami, a także dyskusję na temat wyzwań w ochronie dziedzictwa narodowego. Więcej informacji o wydarzeniu oraz formularz rejestracyjny znajduje się […]

Z przyjemnością informujemy, że 3 grudnia 2024 roku odbędzie się wyjątkowe wydarzenie – konferencja otwierająca projekt TriLand – Transgraniczne Centrum Transformacji!  Podczas konferencji gościć będziemy decydentów oraz praktyków transformacji energetycznej, którzy podzielą się swoimi doświadczeniami z działań na polsko-saksońskim pograniczu.  Projekt TriLand skupia się na wsparciu regionu, który przechodzi głęboką transformację związaną z odejściem od […]

Dobiegły końca prace rewitalizacyjne na cmentarzu jeńców wojennych z okresu II wojny światowej, znajdującym się obok terenu byłego obozu jenieckiego. Jest to kolejny krok w przywracaniu pamięci o dawnym miejscu żołnierskiej niewoli – Stalag VIII A Görlitz. Z pozyskanej przez Fundację dotacji zrewitalizowano cmentarz jeniecki, na którym spoczywa około 10 tys. jeńców Armii Czerwonej. Znamy niewiele […]

„Uczcie się polskiego” Solidarność, NRD i Stasi Nadzieja i strach Naród strajkuje przeciwko swoim dyktatorom. W lecie 1980 r. polscy robotnicy sprzeciwili się polityce rządu komunistycznego. Fala strajków rozlała się po kraju, duża część społeczeństwa solidaryzowała się z robotnikami. Polskie władze reżimowe nie widziały innego wyjścia, jak wyrazić zgodę na postulaty strajkujących i zezwolić na […]

Sztutowo, 4-5 września 2024 r. FORUM PAMIĘCI Kolejne niezwykle ważne wydarzenie, w którym uczestniczyła Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura to XV Seminarium polskich muzeów martyrologicznych, które odbyło się w dniach 4–5 września 2024 r. w Sztutowie. Jak pisali organizatorzy seminarium, czyli Muzeum Stutthof oraz Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, Forum Pamięci to spotkanie polskich pracowników muzeów martyrologicznych, to […]

Na znajdującym się na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag VIII A Görlitz cmentarzu, na którym spoczywają szczątki jeńców wojennych tego obozu, rozpoczęły się prace rewitalizacyjne. Dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego i środków finansowych Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura zostaną wykonane nowe nasadzenia, ustawione […]

Przełom sierpnia i września br. był niezwykle ciekawy i inspirujący dla Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura. W dniach 29–30 sierpnia odbyła się w Muzeum Kleinenbremen w Porta Westfalica niemiecko-polska konferencja „Jedna historia- dwie perspektywy?” Dotyczyła ona tematów związanych z jeniectwem, pracą przymusową i kulturą pamięci w Polsce i w Niemczech. Referaty poświęcone były polskim jeńcom wojennym […]

17 września 1939 r. około godziny czwartej nad ranem Związek Sowiecki zaatakował Polskę. W ten sposób Stalin wywiązał się z porozumienia, które zawarł z Hitlerem (Pakt Ribbentrop-Mołotow) w sierpniu 1939 r. Na mocy tego porozumienia Sowieci i Niemcy zajęli terytorium Polski oraz wspólnie przystąpili do likwidacji państwa polskiego. III Rzesza i ZSRR na przestrzeni dwóch […]

W opowieści o wojnie nie można pomijać daty 23 sierpnia 1939 r. Z tą datą wiąże się bowiem druga, niezwykle istotna, czyli 17 września 1939 r. Pakt Ribbentrop-Mołotow był przygotowaniem do podziału Polski pomiędzy III Rzeszę i sowiecką Rosję. 1 września od zachodu na polskie niebo wleciały niemieckie bombowce i rozpoczęły bombardowania polskich miast. Pierwszym […]

Fundacja Pamięć Edukacja Kultura, w związku z opracowywaniem nowych tablic informacyjno-edukacyjnych o polskich jeńcach Stalagu VIII A poszukuje informacji o 37 jeńcach polskich, żołnierzach AK – powstańcach warszawskich. Żołnierze ci zostali po upadku powstania warszawskiego przewiezieni do Lamsdorf (Łambinowic), a w listopadzie 1944 r. do Stalagu VIII A Görlitz. Wiemy o ich obecności w tym […]

To święto nawiązujedo historycznych wydarzeń, które miały miejsce w 1920 r. Odrodzony w 1918 r., po 120 latach niewoli, kraj został właśnie w 1920 r.  zaatakowany przez sowiecką Rosję. Symbolicznym momentem tej wojny była Bitwa Warszawska, często nazywana Cudem nad Wisłą, która miała miejsce w dniach 13–25 sierpnia 1920 roku. Wojska polskie, dowodzone przez marszałka […]

Szanowni Państwo, z uwagi na trwający sezon urlopowy oraz zwolnienia chorobowe pracowników Fundacji, w dniach 13 – 15.08 br. Centrum będzie dostępne dla zwiedzających jedynie po uprzednim uzgodnieniu pod nr.:. telefonu +48 75 640 86 11. Przepraszamy za niedogodności

Poszukujemy zdjęć byłych polskich jeńców Stalagu VIII A Poszukujemy pilnie zdjęć w celu upamiętnienia byłych polskich jeńców Stalagu VIII A, którzy pozostali w Zgorzelcu po wyzwoleniu z obozu. Fundacja Pamięć Edukacja Kultura, opiekująca się Miejscem Pamięci Stalag VIII A, w związku z opracowywaniem nowych tablic informacyjno-edukacyjnych o polskich jeńcach byłego obozu poszukuje zdjęć jeńców, którzy […]

Część I Powstanie warszawskie Pierwszego sierpnia od wielu lat pod pomnikiem AK przed kościołem pw. św. Bonifacego odbywają się uroczystości poświęcone rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Tak było i w tym roku. Ale zanim o 17.00 zawyły syreny już przed południem odbył się w Europejskim Centrum na terenie byłego Stalagu VIII A wykład poświęcony temu historycznemu wydarzeniu, […]

Fundacja Pamięć, Edukacja, Kultura od roku 2017stopniowo realizuje na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag VIII A Görlitz program działania w kilku modułach, na wielu poziomach i obszarach służących upamiętnieniu byłego obozu i edukacji historyczno-obywatelskiej. Realizacja modułu„ Rekonstrukcja baraku” rozpoczęła się w roku 2021 , kiedy na mocy porozumienia Fundacji z władzami miasta Görlitz zdemontowano stojący […]

Czym są miejsca pamięci? Mijamy je codziennie. Mogą przybierać różne formy: obejmują zarówno zinstytucjonalizowane muzea – Pomniki Zagłady, jak również rozproszone po całym kraju tablice, głazy pamiątkowe, pomniki, groby miejsca walk i męczeństwa czy inne upamiętnienia. Wiele z nich jest umiejscowionych w przestrzeni publicznej, dostępnej dla wszystkich. Jak oddziałują na nas, na otoczenie, na lokalne społeczności? Jak o nie dbać? Seminarium otworzyła […]

15 czerwca br. w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura w Zgorzelcu odbędzie się spotkanie literacko-muzyczne „Dla Ciebie, Ukraino”, na które serdecznie wszystkich zapraszamy. Wydarzenie zostało zaplanowane wspólnie z autorami antologii „Solidarni z Ukrainą. Pomimo wszystko”, która ukazała się w 2022 r. Ideą przewodnią tego spotkania jest pokazanie wsparcia i szacunku Polaków dla Ukrainy pogrążonej w […]

Pragniemy poinformować Państwa, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura dotację na realizację drugiego etapu rewitalizacji cmentarza jeńców wojennych Stalagu VIII A z okresu II wojny światowej. Cmentarz wojenny jeńców Stalagu VIII A znajduje się w Koźlicach (gm. Zgorzelec) w bezpośrednim sąsiedztwie byłego obozu jenieckiego – Stalag VIII A Görlitz. Na obszarze […]

Z radością informujemy, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego po raz kolejny pozytywnie oceniło wniosek o dofinansowanie Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura i przyznało dotację na realizację zadania „Na straży pamięci. Stalag VIII A”. W ramach zadania zostanie opracowanych pięć dodatkowych tablic poświęconych losom polskich żołnierzy – jeńców wojennych Stalagu VIII A znajdującego się w dawnym […]

Pierwsza niedziela po Wielkanocy w obrządku prawosławnym to niedziela poświęcona pamięci o zmarłych. W tym dniu, również w Zgorzelcu, na jenieckim cmentarzu byłego Stalagu VIII A, na którym spoczywają szczątki żołnierzy Armii Czerwonej została odmówiona przez księdza Marka Bonifatiuka modlitwa za dusze zmarłych. Księdzu towarzyszyła grupa wiernych oraz Kinga Hartmann-Wóycicka, prezes Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura, […]

8 maja br. Fundacja Pamięć Edukacja Kultura wspólnie z saksońskim stowarzyszeniem Meetingpoint Memory Messiaen po raz kolejny zorganizowała i przeprowadziła uroczystości związane z zakończeniem II wojny światowej i wyzwoleniem obozu jenieckiego Stalag VIII A Görlitz. W tym roku na uroczystość przybyli liczni goście, wśród których była Minister Kultury i Turystyki Landu Saksonia Barbara Klepsch. Towarzyszył […]

23 kwietnia 1945 został wyzwolony obóz jeniecki w Zeithain. Również w tym obozie po upadku powstania warszawskiego przebywali polscy jeńcy, żołnierze Armii Krajowej. Część z nich przywieziono tu bezpośrednio z obozu w Pruszkowie koło Warszawy, część była skierowana najpierw do obozu w Łambinowicach, a następnie do Zeithain. Jeńcom Armii Krajowej poświęcona jest część wystawy stałej […]

Młodzież upamiętni powstanie w getcie warszawskim W celu upamiętnienia 81. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim stowarzyszenie Meetingpoint Memory Messiaen e.V. wraz z Fundacją Pamięć, Edukacja, Kultura pragnie włączyć się w jedenastą edycję akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile. W ramach tej akcji 19.04.2024 organizatorzy wraz z młodzieżą ze szkół ponadpodstawowych z Polski i Niemiec wykonają papierowe żonkile, które są symbolem zbiorowej pamięci. […]

W dniu 11.04.2024 r. w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura odbyła się konferencja poświęcona rekonstrukcji baraku z czasów II wojny światowej na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag VIII A Görlitz-Ost. Wśród zaproszonych gości znaleźli się Magdalena Erdman , naczelnik wydziału ds. Miejsc Pamięci Narodowej z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dr Violetta Rezler-Wasielewska, dyrektor Centralnego […]

W piątek (12.04) odwiedziła nas córka byłego jeńca obozu Stalag VIII A Pani Josephine Murphy. Pani Murphy wraz z mężem pokonała długą drogę z Nowej Zelandii przez Europę, aby opowiedzieć nam wzruszającą historię swojego ojca, który przeżył pobyt w Stalagu VIII A i wrócił do rodzinnego domu. Joseph Henry Stanaway, numer obozowy 26213, był brytyjskim […]

Zapraszamy na wyjątkowy koncert duetu Kermani-Gentili, który tworzą holendersko-irańska klarnecistka Kymia Kermani oraz włoska pianistka Alba Gentili-Tedeschi .Duet ten od ponad dekady wspólnie prezentuje najsłynniejsze arcydzieła z repertuaru na klarnet i fortepian, a także nowatorskie programy i muzyczne perełki mniej znanych kompozytorów i kompozytorek.W maju, w Zgorzelcu, w ramach trasy koncertowej duet Kermani-Gentili zaprezentuje projekt […]

Z okazji zbliżających się Świąt Wielkiej Nocy składamy Państwu najserdeczniejsze życzenia wszelkiej pomyślności, pogody ducha i wielu radosnych spotkań.    

Mijają właśnie dwa lata od agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę. Od dwóch lat lata toczą się walki na froncie, na ukraińskie miasta i wsie spadają rakiety, giną ludzie, zwierzęta, niszczona jest infrastruktura tego kraju. Nie ma znaczenia, czy jest to kościół bądź cerkiew, teatr lub szkoła, fabryka czy też elektrownia. Zdigilitalizowany świat ogląda w mniejszym […]

Z historycznego kalendarza. Gdy 79 lat temu jeńcy z Lamsdorf po 240 kilometrach marszu dotarli do Stalagu VIII A Görlitz, znajdującego się po wschodniej stronie Nysy Łużyckiej, nie przypuszczali, że w bliskiej przyszłości rzeka ta wyznaczy polsko-niemiecką granicę, a prawobrzeżna część miasta zyska nową nazwę: Zgorzelec. Mimo warunków, w jakich przebiegał „marsz śmierci” (mróz, głód, […]

Szanowni Państwo, z dumą prezentujemy raport z przeprowadzonej kwerendy cmentarza jenieckiego Stalagu VIII A Görlitz. Raport został wykonany na podsumowanie realizacji zadania w ramach programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Groby i cmentarze wojenne w kraju” przez Fundację Pamięć, Edukacja, Kultura będącą opiekunem Miejsca Pamięci Stalag VIII A i zarządzającą wzniesionym na terenie dawnego stalagu […]

26 i 27 stycznia każdego roku to dni, w których w mediach wielu krajów przypominamy o tragedii Shoa. Najczęściej używany jest termin Holocaust. Najwięcej miejsca poświęca się największemu miejscu zbrodni, czyli obozowi zagłady (Vernichtungslager) Auschwitz. To właśnie tam kończyły swój bieg pociągi Deutsche Bahn, przywożąc setki tysięcy ludzi, którzy, wsiadając do nich, nie mieli świadomości, […]

Zapraszamy do udziału w XVI edycji Ogólnopolskiego konkursu na projekt historyczny pt. „Póki nie jest za późno”. Konkurs adresowany jest do uczniów i nauczycieli wszystkich typów szkół z całej Polski. Jego celem jest wzbudzenie zainteresowania historią oraz współczesnym stanem miejsc, obiektów i znaków pamięci narodowej lub miejsc wydarzeń historycznych, także nieupamiętnionych dotychczas w trwały, materialny sposób, […]

Z przykrością informujemy, że Festiwal Dni Messiaena, planowany na 13–15 stycznia 2024 r., został odwołany z powodu braku środków finansowych. Wykonanie Kwartetu na koniec czasu Oliviera Messiaena w dniu 15.01.2024 r. o godz. 19:00 w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura w Zgorzelcu nie ulega zmianie. Podczas koncertu zabrzmią ponadto: „Après, le Silence” (2022) Dahae Boo oraz „Stalag VIII […]

Koncert w wykonaniu dwojga świetnych artystów – Joanny Staneckiej i Zibby Krebsa, który się odbył 16 grudnia, wniósł atmosferę radości, pojednania i przesłania pokoju dla wszystkich. Nie tylko dla obecnych, ale również dla tych, którzy gdzieś tam daleko, w okopach, w błocie, śniegu lub wśród ruin walczą za swój kraj. Nie bez powodu Artyści zaproponowali […]

13 grudnia 42 lata temu, w nocy z soboty na niedzielę, w Polsce zmieniło się wszystko, cały nasz świat nadziei i wyobrażeń o innym, lepszym porządku politycznym i społecznym wywrócił się. Mroźna niedziela, za oknem biało, synek marudzi, więc trzeba coś zorganizować. Może obejrzysz Teleranek? pytam. Ochoczo usadawia się przed telewizorem. Obraz zakłócony, przez ciemny […]

W dniach 4.12. – 6.12.2023 roku  pracowniczki Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura oraz Meetingpoint Memory Messiaen e.V. prowadziły prace archiwalne w Arolsen Archives w ramach projektu „Kwerenda cmentarza jenieckiego”. Arolsen Archives to największe archiwum poświęcone ofiarom niemieckich, nazistowskich prześladowań, w tym jeńcom wojennym i robotnikom przymusowym. Dziękujemy pracownikom archiwum za pomoc i otwartość podczas wizyty. Projekt […]

24 listopada w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura została otwarta wystawa fotograficzna poświęcona architekturze obozu koncentracyjnego Auschwitz. Autorem zdjęć jest fotograf dokumentalista Tomasz Lewandowski. Tomasz Lewandowski jest absolwentem Politechniki Opolskiej (studia inżynierskie) oraz Burg Giebichenstein Kunsthochschule (magisterium) w Halle/Saale. Na swoim koncie ma wiele wystaw indywidualnych, jak i udział w zbiorowych. Jego prace publikowane były […]

17. listopada 2023 r. to drugi dzień spotkania badaczy i społeczników w byłym obozie w Łambinowicach. W tym dniu odbyła się czwarta edycja Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Miejsca po niemieckich obozach jenieckich w Polsce. Zapomniane czy odkrywane?” Organizatorem konferencji było Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, a partnerem wydarzenia była Sieć „Liga Pamięci Jenieckiej”. O ile Muzeum jest […]

16 listopada 2023 r. odbyła się w siedzibie Muzeum, na terenie dawnego Stalagu VIII B/344 Lamsdorf w Łambinowicach, zorganizowana przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych ogólnopolska konferencja, której tytuł brzmiał „Nie ma jednej pamięci. Ogólnopolskie spotkanie rodzin jeńców II wojny światowej”. Już tytuł i program konferencji pokazują obszerność tematów i form pracy zaproponowanych podczas jej trwania. […]

Link do transmisji na YT: https://www.youtube.com/live/fKo13CMWIxI?si=AoyvYSFneS0krKoF

16 listopada w łambinowickiej siedzibie Muzeum odbędzie się ogólnopolskie spotkanie rodzin jeńców II wojny światowej. Program przewiduje podsumowanie najnowszych badań dotyczących losów polskich żołnierzy w niewoli Wehrmachtu i NKWD, prezentację przykładów współpracy Muzeum z rodzinami jeńców wojennych i darczyńcami pamiątek oraz panel z udziałem przedstawicieli rodzin pt. „Mój ojciec. Portret z pamięci”. Spotkanie będzie dostępne online […]

Od 5 listopada br. w mieście partnerskim w Görlitz trwają Dni Kultury Żydowskiej (Jüdische Kulturtage) organizowane przez Görlitzer Kulturservicegesellschaft mbH. W ramach cyklu wydarzeń, takich jak koncerty, wieczory literackie, spotkania z wybitnymi ludźmi odbyły się uroczystości o szczególnym wymiarze obywatelskim, związane z tragicznym losem obywateli Görlitz pochodzenia żydowskiego. W nocy z 9 na 10 listopada 1938 […]

Otwarcie wystawy: 24 listopada 2023 r. o godz. 17:00 Okres trwania wystawy: 24.11.2023 – 06.01.2024 Miejsce: Europejskie Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura (Stalag VIII A, ul. Jeńców Stalagu VIII A 1, Koźlice, 59-900 Zgorzelec) Fotograf: Tomasz Lewandowski, fotograf dokumentalista Europejskie Centrum Pamięci, Edukacji i Kultury zaprasza na kilkutygodniową wystawę Tomasza Lewandowskiego poświęconą architekturze obozu koncentracyjnego Auschwitz. Logika architektury […]

11 listopada to Twoje wielkie święto. Święto Niepodległości. Przetrwałaś najciemniejsze karty swojej historii. Wyszłaś zwycięsko z wielu opresji. Ratowałaś przez stulecia swój język, kulturę, sztukę oraz czuwałaś nad świadomością narodową swoich obywateli. I za to Polacy są Ci wdzięczni i za to Ci dziękują! Będziemy Cię wspierać w Twoich wysiłkach na rzecz utrzymania demokracji, pozycji […]

Trwają prace archiwalne naszej delegacji Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura w projekcie „Kwerenda cmentarza jenieckiego” współfinansowany w ramach programu „Groby i cmentarze” ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Centralne Muzeum Jeńców Wojennych w Opolu oraz w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach.Dziękujemy naszym partnerom w #SiecLigaPamieciJenieckiej za gościnność.

Pierwszy listopada to dzień Wszystkich Świętych. Dzień, który w Polsce ma barwy chryzantem, a wieczorem rozświetla cmentarze tysiącami zapalonych na grobach zniczy. Kolory jesieni podświetlone płomykami zniczy tworzą szczególną atmosferę na polskich cmentarzach. Wszystkich Świętych to również dzień spotkań w gronie bliskich. Rodziny spotykają się, odwiedzają cmentarze, przystrajają groby, wspominają. Odwiedza się także groby przyjaciół […]

W tym trudnym czasie, kiedy za polską granicą toczy się wojna, którą rozpętała Rosja, napadając na Ukrainę, cały świat ponownie zadrżał. Wszystkie światowe media obiegła kolejna, straszna wiadomość. Siódmego października bojówki Hamasu ze Strefy Gazy dokonały napaści na tereny przygraniczne Izraela, dokonując straszliwego pogromu na ludności żydowskiej. Uzbrojeni po zęby napastnicy  mordowali całe rodziny, nie […]

23 października  Europejskie Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura odwiedzili uczniowie klasy II o specjalizacji technik informatyk z Zespołu Szkół Licealnych i Zawodowych (dawny Energetyk). Uczniom towarzyszyli nauczyciele, p. Dorota Burda, wychowawca klasy oraz p. Kazimierz Korotusz. Uczniowie zapoznali się z wystawą stałą w Centrum poświęconą byłemu obozowi Stalag VIII A Görlitz, jak również, pod opieką p. […]

Data: 29.09.2023 r.Miejsce: Cmentarna 7A, Zgorzelec k. Kościoła pw. Matki Bożej Łaskawej; Cmentarz ewangelicki Görlitz- Rauschwalde; Cmentarz komunalny Görlitz. W ramach realizowanego przez nas projektu badawczego dotyczącego Stalagu VIII A, cmentarza w jego pobliżu i jego historycznego znaczenia, w dniu 29.09.2023 r. przeprowadzono serię wizyt cmentarnych na trzech cmentarzach w Zgorzelcu i Görlitz. Celem tych […]