24 września 2021 roku w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura w Zgorzelcu odbyła się konferencja pt. „Europejskie narracje II wojny światowej – Obozy jenieckie jako miejsca pamięci w świetle dzisiejszych kontrowersji interpretacyjnych II wojny światowej” zorganizowana przez Fundację Pamięć, Edukacja, Kultura we współpracy ze stowarzyszeniem Meetingpoint Music Messiaen e.V.

Konferencja rozpoczęła się złożeniem wieńców pod pomnikiem jeńców Stalagu VIIIA przez przedstawicieli korpusu dyplomatycznego: ambasadora Belgiikonsula generalnego Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiukonsul honorową Włoch we Wrocławiu oraz Kingę Hartmann, prezes Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura i Alexandrę Grochowski, reprezentującą  Meetingpoint Music Messiaen e.V.

W konferencji wzięli udział wybitni eksperci tematu. Ważnym punktem programu była dyskusja panelowa (p. program) z udziałem Jensa Nagela z byłego Obozu Jenieckiego Zeithain, dr Violetty Rezler-Wasielewskiej z Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach, prof. Pierre’a Webera z Uniwersytetu Szczecińskiego, dr. Yevgeniya Bilonozhko z Uniwersytetu Pedagogicznego w Kijowie oraz dr. Kazimierza Wóycickiego

Dr Cezary Buśko przedstawił wyniki nieinwazyjnych badań archeologicznych przeprowadzonych w roku 2019 na części terenu byłego obozu. Nowych informacji odnośnie do składu narodowościowego Armii Czerwonej dostarczył w referacie dr Bilonozhko.

Nie pominięto też najbardziej chyba znanego byłego jeńca obozu, francuskiego kompozytora Oliviera Messiaena. Po wprowadzeniu Anny Cherner-Drieux z Ambasady Francji prof. Jerzy Stankiewicz z Krakowa odczytał swój list poświęcony temu wielkiemu kompozytorowi.

W trakcie konferencji prezes Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura Kinga Hartmann otrzymała z rąk konsula generalnego RFN we Wrocławiu, Hansa Jörga Neumanna, dyplom uznania za jej wieloletnią pracę na rzecz polsko-niemieckiego pojednania.

Zwieńczeniem konferencji było wspaniałe wykonanie „Kwartetu na koniec czasu” Oliviera Messiaena przez belgijski zespół kameralny Het Collectief. Koncert został zorganizowany przez Ambasadę Królestwa Belgii w Polsce przy wsparciu belgijskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. 

fot. Jakub Purej

Projekt: „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości”. Rozwój sieci edukacyjnych i społeczeństwa obywatelskiego w polsko-saksońskim regionie przygranicznym. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu współpracy INTERREG Polska–Saksonia 2014–2020.

24 września 2021 r. w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura w Zgorzelcu odbędzie się konferencja pt. „ Europejskie narracje II wojny światowej – Obozy jenieckie jako miejsca pamięci w świetle dzisiejszych kontrowersji interpretacyjnych II wojny światowej” organizowana przez Fundację Pamięć, Edukacja, Kultura we współpracy ze stowarzyszeniem Meetingpoint Music Messiaen.

Gośćmi honorowymi tego wydarzenia bedą Ambasador Belgii w Polsce Pan Luc Jacobs, Konsul Generalny Rebubliki Federalnej Niemiec we Wrocławiu Pan Hans Jörg Neumann, Konsul honorowy Republiki Włoskiej we Wrocławiu Pani Monika Kwiatosz, Konsul Honorowy Francji we Wrocławiu Richard Kepinski oraz Konsul honorowy Wielkiego Księstwa Luksemburga we Wrocławiu Pan Krzysztof Bramorski.

Zwieńczeniem konferencji będzie koncert belgijskiego zespołu muzyki kameralnej Het Collectief, który wykona utwór Oliviera Messiean „Kwartet na koniec czasu”. Koncert zorganizowany jest przez Ambasadę Królestwa Belgii w Polsce przy wsparciu belgijskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

PROGRAM KONFERENCJI / PROGRAMM:
9:30 Przyjazd gości / Ankunft der Gäste
9:45 Złożenie wieńców pod pomnikiem przez Prezes Fundacji i przedstawicieli
korpusu dyplomatycznego / Kranzniederlegung am Denkmal durch
Vorsitzende der Stiftung und Vertreter des Diplomatischen Corps
10:00–10:30 Pamięć i odpowiedzialność / Gedenken und Verantwortung
Kinga Hartmann / Prezes Fundacji Pamięć, Edukacja, Kultura
Vorsitzende der Stiftung Erinnerung, Bildung, Kultur
10:30–12:00 – Dyskusja panelowa / Podiumsdiskussion
„Obozy jenieckie II wojny światowej i europejska pamięć o nich”
„Kriegsgefangenenlager im Zweiten Weltkrieg und deren europäisches
Gedenken“
Moderacja/ Moderator:
dr Kazimierz Wóycicki, Uniwersytet Warszawski / Universität Warschau
Uczestnicy / Teilnehmer:
Jens Nagel – Miejsce Pamięci Ehrenhain Zeithain / Gedenkstätte Ehrenhain
Zeithain
dr Violetta Rezler-Wasielewska – Centralne Muzeum Jeńców Wojennych
w Łambinowicach / Zentrales Museum der Kriegsgefangenen Łambinowice
(Lamsdorf )
Marek Łazarz – Muzeum Obozów Jenieckich w Żaganiu / P.O.W. Camps
Museum Żagań (Sagan)
dr hab. Pierre-Frédéric Weber – Uniwersytet w Szczecinie / Universität Stettin
dr Yevgeniy Bilonozhko, Uniwersytet Kijów / Universität Kiev
12:00–12:15 Olivier Messiaen – jeniec Stalagu VIIIA, Anna Cherner-Drieux, Ambasada
Francji w Polsce
Olivier Messiaen – Kriegsgefangener des Stalag VIII A, Anna Cherner-Drieux,
Französische Botschaft in Polen
12:15–12:30 Przerwa na kawę / Kaffeepause
12:30–12:45 Chwila muzyki:
„Stalag VIIIa” (2018), T. Murail (1947) w wykonaniu belgijskiego zespołu
muzyki kameralnej Het Collectief
Wprowadzenie: Ambasador Belgii Luc Jacobs
Kurze musikalische Darbietung:
„Stalag VIIIa” (2018), T. Murail (1947), Ausführende: das belgische Ensemble
der Kammermusik Het Collectief
Einführung: der Botschafter von Belgien Luc Jacobs
12:45–13:00 Rozmowa Kingi Hartmann z Normanem Daviesem (pokaz fragmentu filmu
„Sąsiedzi”) / Kinga Hartmann im Gespräch mit Norman Davies
(Vorführung eines Fragments des Films „Die Nachbarn“)
13:00–13:30 – Uroczyste przekazanie podziękowania przez Generalnego Konsula RFN
we Wrocławiu Pani Kindze Hartmann
Feierliche Überreichung einer Dankurkunde an Frau Kinga Hartmann vom Generalkonsul der Bundesrepublik Deutschland in Wrocław
13:30–14:30 – Obiad / Mittagessen
14:30–15:00 – Prezentacja wizualizacji terenu dawnego obozu jenieckiego Stalag VIIIA
oraz omówienie wyników przeprowadzonych badań, dr Cezary Buśko, archeolog
Präsentation einer Visualisierung des Geländes des ehemaligen Kriegsgefangenenlagers
Stalag VIII A und Besprechung der Ergebnisse von durchgeführten Untersuchungen,
Dr. Cezary Buśko, Archäologe
15:00–15:30 Cmentarz Żołnierzy Radzieckich w Zgorzelcu. Armia Czerwona i jej skład narodowościowy, dr Yevgeniy Bilonozhko, Kijów
Friedhof der sowjetischen Soldaten in Zgorzelec. Volksgruppen in der Roten Armee, Dr. Yevgeniy Bilonozhko, Kiev
15:30–16:00 Przerwa na kawę / Kaffeepause
16:00–17:00 Rozmowy w kuluarach, zwiedzanie Stalagu VIIIA w grupach językowych
Inoffizielle Gespräche, Besichtigung des Stalag VIII A in Sprachgruppen
17:00–18:00 Koncert
Olivier Messiaen (1908-1992), „Kwartet na koniec Czasu” (1941)
w wykonaniu belgijskiego zespołu muzyki kameralnej Het Collectief
Organizacja: Ambasada Belgii w Polsce
Wprowadzenie: Ambasador Belgii Luc Jacobs
Konzert
Olivier Messiaen (1908-1992), Quatuor pour la fin du Temps (1941),
Ausführende: das belgische Ensemble der Kammermusik Het Collectief
Organisation: Belgische Botschaft in Polen
Einführung: der Botschafter von Belgien Luc Jacobs

Projekt: „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości”. Rozwój sieci edukacyjnych i społeczeństwa obywatelskiego w polsko-saksońskim regionie przygranicznym.
Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu współpracy INTERREG Polska–Saksonia 2014–2020.

Projekt „Lernen und verstehen. Zukunft durch Erinnerung“. Weiterentwicklung von Bildungsnetzwerken sowie Bürgergesellschaft im sächsisch-polnischen Grenzraum.
Das Projekt wird durch die Europäische Union aus den Mitteln des Europäischen Fonds für Regionale Entwicklung im Rahmen des Kooperationsprogramms INTERREG Polen–Sachsen 2014–2020 mitfinanziert.

Fundacja Pamięć Edukacja Kultura w ramach projektu INTERREG Polska – Saksonia 2014–2020 pn. „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości. Rozwój sieci edukacyjnych i społeczeństwa obywatelskiego w polsko-saksońskim regionie przygranicznym” ogłasza ogólnopolską zbiórkę pamiątek po jeńcach byłego obozu jenieckiego – Stalag VIII A.

Poszukujemy między innymi oryginałów lub kopii zdjęć, dokumentów, listów, elementów ubrań, przedmiotów codziennego użytku oraz innych mających wartość historyczną.

W związku z powyższym zwracamy się do pasjonatów historii Stalagu VIIIA oraz krewnych dawnych jeńców, mieszkańców Zgorzelca i Görlitz o pomoc w poszukiwaniu i pozyskiwaniu materiałów związanych z przeszłością tego miejsca.

Wszystkie przedmioty zostaną odpowiednio zabezpieczone przed skutkami upływu czasu i będą służyły celom muzealnym oraz edukacyjnym. Zdjęcia części darów będą na bieżąco udostępniane na stronie internetowej placówki, a najcenniejsze dokumenty i artefakty znajdą się na wystawie głównej i wystawach czasowych organizowanych przez Fundację.

Celem zbiórki jest ratowanie i zabezpieczenie pamiątek związanych z II wojną światową i historią byłego obozu oraz zebranie ich i skatalogowanie w archiwum jednostki z myślą o badaczach przeszłości i przyszłych wystawach.

Zbiórka potrwa do końca marca 2021 r.

W celu uzyskania szczegółowych informacji o sposobie i formie przekazania pamiątek prosimy o kontakt w godzinach 9:00 – 15:00 pod numerem telefonu +48 75 640 86 12 lub na adres e-mail biuro@fpek

Za nami przedstawienie efektów prac archeologicznych wykonanych na terenie Stalagu VIIIA. Prezentacja pozyskanych materiałów, prowadzona przez ekspertów, dr. Cezarego Buśko oraz dr. Andrzeja Gołembnika, rzuciła nowe światło na stan zabytków znajdujących się na terenie byłego obozu. Prelekcja zachęciła zebranych do dyskusji na temat historii Zgorzelca i znaczenia dla miasta miejsca pamięci związanego z byłym obozem jenieckim, przemyśleń dotyczących rozbudowywania istniejących oraz opracowania nowych projektów dotyczących utworzenia parku Pamięci. Poruszono także kwestię możliwości i zasobów samorządów, których wsparcie jest konieczne do utrzymania tego miejsca o międzynarodowym znaczeniu w należnej mu kondycji.

Dziękujemy wszystkim Obecnym na spotkaniu z archeologami, których praca inspiruje i motywuje do dalszego działania na rzecz zachowania pamięci o tragedii II wojny światowej i ludzkich losach wplecionych w jej tryby.

Prace archeologiczne przeprowadzone zostały w ramach projektu „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości”, który współfinansowany jest z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu INTERREG Polska – Saksonia 2014–2020

W najbliższy czwartek, 18 czerwca 2020 r. o godzinie 12, w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura, odbędzie się zebranie grupy roboczej, w którym wyjątkowo udział weźmie zespół archeologów, by omówić wyniki badań przeprowadzonych na terenie byłego obozu jenieckiego Stalag VIIIA.

W trakcie spotkania zaprezentowane zostaną wizualizacje 3D przygotowane w ramach Zadania 2. projektu realizowanego przez Fundację pn. „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu INTERREG Polska – Saksonia 2014–2020. Poza prezentacją efektów pracy zespołu przedstawione zostaną propozycje dalszych działań, mających na celu zabezpieczenie pozostałości obozowych zabudowań oraz możliwości wykorzystania ich w celach edukacyjno-promocyjnych.

W minionych tygodniach w Miejscu Pamięci Narodowej w Koźlicach, na terenie byłego Stalagu VIIIA pracował zespól archeologów i geologów. W trakcie prac wykonano pomiary oraz szczegółową dokumentację fotograficzną wybranego obszaru, niezbędne do przygotowania wizualizacji 3D terenu dawnego obozu jenieckiego. Prace zostały  zrealizowane w ramach projektu: „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości.” Projekt współfinansowany jest przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu INTERREG Polska – Saksonia 2014–2020. Efekty tej pracy, czyli wizualizacje wybranych obiektów  zostaną wkrótce opublikowane na naszej stronie internetowej. Również  będą udostępniane zwiedzającym, co będzie pomocne w wyobrażeniu sobie, jak miejsce to wyglądało przed 75 laty.

W ramach projektu pn.: „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości. Rozwój sieci edukacyjnych i społeczeństwa obywatelskiego w polsko-saksońskim regionie przygranicznym ” współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska – Saksonia 2014-2020, przeprowadzone zostały na terenie byłego obozu jenieckiego, Stalag VIIIA, nieinwazyjne badania archeologiczne. 

Badania rozpoczęto w grudniu 2019 roku objęły wyznaczony teren dawnego obozu i kontynuowane były w styczniu 2020 roku. Pomiary wykonano przy użyciu skanowania laserowego LiDAR i skanowania laserowego naziemnego 3D, następnie zespół archeologów przeanalizował i zinterpretował pozyskane informacje. Z opisu, który otrzymaliśmy w połowie marca, wynika wiele ciekawych informacji.

W oparciu o pozyskane wyniki realizowane będą dalsze zadania projektowe; opracowana zostanie wizualizacja obozu w formie 3D, którą w przyszłości będzie można zobaczyć na stronie internetowej Fundacji. Wyniki badań będą również pomocne przy opracowywaniu tzw. stacji edukacyjnych, które zostaną rozmieszczone na terenie byłego obozu.

Informacje uzyskane w trakcie badań znajdą się w folderze informacyjnym dot. byłego stalagu, który ukaże się w czterech wersjach językowych oraz wykorzystane zostaną dydaktycznym przewodniku dla nauczycieli, którego publikację planujemy.

Szanowni Państwo

w związku z zaistniałą sytuacją epidemiologiczną planowane w dniu 25. 03.2020 w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura seminarium dydaktyczne dla nauczycieli „Przygotowani do projektu część 2 – praca projektowa jako istotne narzędzie edukacji regionalnej i międzykulturowej na pograniczu” zostaje odwołane.

O nowym terminie zostaną Państwo poinformowani po ustabilizowaniu się sytuacji.

W czwartek 27 lutego 2020r. w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura – Miejscu Pamięci Stalag VIII A odbyły się kolejne warsztaty edukacyjne pt.: „Stalag VIII A i historia miejsca pamięci“. Były to trzecie warsztaty skierowane do polskich i niemieckich uczniów ze Zgorzelca i Goerlitz. W ramach projektu uczniowie spotykają się regularnie w celu rozwijania umiejętności językowych i kulturowych oraz poznania regionalnej historii.

 

Tematem warsztatów była powojenna historia Zgorzelca i Goerlitz 1945-1950. Uczniowie obejrzeli film „Historie niezapomniane”, w którym pięcioro świadków historii opowiada historie przesiedleń swoich rodzin po drugiej wojnie światowej. Po filmie młodzież poznała sylwetki osób, które przyczyniły się po zbliżenia pomiędzy Zgorzelcem i Goerlitz w czasach powojennych.

Kolejne warsztaty dla tej polsko-niemieckiej grupy zaplanowane są na 18.03.2020r.

17 grudnia 2019 roku odbyło się pierwsze seminarium dydaktyczne w ramach projektu „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości. Rozwój sieci edukacyjnych i społeczeństwa obywatelskiego w polsko-saksońskim regionie przygranicznym” skierowane do nauczycieli realizujących polsko-niemieckie projekty w regionie przygranicznym. Celem spotkania było przybliżenie struktury tworzenia i realizowania projektu od strony formalnej.

Po zapoznaniu się z treściami merytorycznymi uczestnicy seminarium przeszli do pracy w grupach, w trakcie której mogli skonfrontować swoje dotychczasowe doświadczenia i zebrać inspiracje do dalszej pracy.

W ramach projektu „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości” planowane są kolejne seminaria tego typu, jak również konferencje fachowe o tematyce związanej z realizacją projektów transgranicznych dotyczących tematów takich jak historia regionu oraz wychowanie obywatelskie. O terminach nadchodzących wydarzeń będziemy informować na bieżąco.

W piątek 6 grudnia 2019 r. w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura – Miejscu Pamięci Stalag VIIIA odbyły się drugie warsztaty edukacyjne pod nazwą „Stalag VIIIA i historia miejsca pamięci”. To już drugie spotkanie z serii warsztatów zaplanowanych na okres październik 2019 – marzec 2020.

Warsztaty te, realizowane w ramach programu współpracy INTERREG Polska–Saksonia 2014–2020, obejmują działania w dwóch polskich i jednej niemieckiej szkole. Spotkania uczniów odbywają się regularnie, a ich celem jest rozwijanie kompetencji językowych i kulturowych oraz poznanie historii regionu.
W piątkowych warsztatach uczestniczyło 50 uczniów, którzy na początku wzięli udział w grach i ćwiczeniach integracyjnych, aby później, w mieszanych grupach polsko-niemieckich, przygotować prezentacje dotyczące historii Stalagu VIIIA.
Kolejne warsztaty dla tej polsko-niemieckiej grupy odbędą się wiosną 2020 r.

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu współpracy INTERREG Polska–Saksonia 2014–2020.

11 października 2019 r. w Europejskim Centrum Pamięć, Edukacja, Kultura – Miejscu Pamięci Stalag VIII A odbyły się pierwsze warsztaty edukacyjne pod nazwą „Stalag VIII A i historia miejsca pamięci”.
Było to pierwsze wydarzenie z cyklu warsztatów, których realizacja zaplanowana jest na okres od października 2019 do marca 2020 r. w ramach projektu INTERREG Polska-Saksonia 2014–2020.

Projekt skierowany jest do uczniów dwóch polskich i jednej niemieckiej szkoły, którzy regularnie się spotykając, rozwijają kompetencje kulturowo-językowe oraz poszerzają wiedzę na temat historii regionalnej.
Podczas warsztatów młodzież miała możliwość poznania się w trakcie różnorodnych ćwiczeń integracyjnych. Następnie dzięki wystawie dowiedziała się o historii byłego obozu jenieckiego Stalag VIIIA. Uczniowie mieli ponadto możliwość zwiedzenia miejsca pamięci. W ostatniej części warsztatów młodzież zajęła się biografią jednego z byłych jeńców wojennych, aby pogłębić zdobyte wcześniej wiadomości.
Kolejne warsztaty dla polsko-niemieckiej grupy młodzieży odbędą się na początku grudnia.

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska-Saksonia 2014–2020.

Szanowni Państwo, informujemy, że w dniu 15.05.2019 r. Fundacja Pamięć Edukacja, Kultura podpisała umowę o dofinansowanie projektu nr PLSN.03.01.00-02-0115/18  pn.:  „Poznać i zrozumieć. Pamięć w imię przyszłości”. Rozwój sieci edukacyjnych i społeczeństwa obywatelskiego w polsko-saksońskim regionie przygranicznym.

Wartość projektu: 642.606,10 EURO
Wartość dofinansowania: 546.215, 18 EURO
Okres realizacji: 01.04.2019 r. – 31.03.2021 r.
Partner wiodący: Fundacja Pamięć, Edukacja Kultura

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju  Regionalnego w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska – Saksonia 2014-2020